ദീപാവലിയിൽ ദീപങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

കളിമണ്ണുകൊണ്ടുള്ള ചെറിയ പാത്രമാണ് ദീപം. എണ്ണയോ നെയ്യോ ഒഴിച്ച് പഞ്ഞിത്തിരി വച്ചാണ് ഇത് കത്തിക്കുന്നത്. ദീപാവലി എന്ന പേര് സംസ്കൃതത്തിലെ ദീപ, അവലി എന്നീ വാക്കുകളിൽ നിന്നാണ് വന്നത്; വിളക്ക് എന്നും നിര എന്നുമാണ് അവയുടെ അർഥം.

രാമായണത്തിലെ കഥയാണ് ഒരു വിശ്വാസത്തിന് അടിസ്ഥാനം. 14 വർഷത്തെ വനവാസത്തിനുശേഷം രാമനും സീതയും ലക്ഷ്മണനും അയോധ്യയിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ, വഴി കാണിക്കാൻ നഗരവാസികൾ വീഥികളിലും മേൽക്കൂരകളിലും വിളക്കുകൾ തെളിയിച്ചുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. സമ്പത്തിന്റെയും ഭാഗ്യത്തിന്റെയും ദേവതയായ ലക്ഷ്മി വീടുകളിൽ വരുമെന്ന വിശ്വാസത്തിൽ, വീടുകൾ വൃത്തിയാക്കി വാതിലുകളിൽ രംഗോലി വരച്ച് ദീപങ്ങൾ വയ്ക്കുന്നു.

തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ നരകാസുരനെ കൃഷ്ണൻ പരാജയപ്പെടുത്തിയതിന്റെ ആഘോഷമായും ദീപാവലി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ജൈനമതവിശ്വാസികൾക്ക് മഹാവീരൻ മോക്ഷം നേടിയ ദിവസമാണിത്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ നിലനിർത്താൻ അനുയായികൾ വിളക്കുകൾ തെളിക്കുന്നു. വെളിച്ചം അറിവിന്റെയും പുതിയ തുടക്കത്തിന്റെയും പ്രതീകമായാണ് കാണുന്നത്.